Tag Archives: Brazilië

Brazil 0 – 0 Holland: Lessons from a useful friendly

In what was beforehand regarded as a potential ‘unfriendly-like friendly’, Holland kept Brazil at 0-0 in a rather disappointing match, more so from the host’s perspective than from the guest’s. From a Dutch perspective, several interesting lessons were to be learned. For one, goal keeper Tim Krul made an impressive debut, keeping a clean sheet in the process. Furthermore, the absence of Sneijder and Van der Vaart saw a return to a more genuine double holding midfielder version of the 4-2-3-1. This system, that Van Marwijk also used during the World Cup, offers more defensive stability than the 4-2-3-1 with a deep-lying playmaker and it proved itself with a clean sheet in this difficult away match. In most matches Van Marwijk will probably need the more offensive version of the 4-2-3-1, including the deep-lying playmaker, to break down inferior opposition, but a more defensive alternative seems welcome against equal or superior opposition, like for example  during the Euro 2012 tournament.


Brazil’s 4-3-3

As expected in the build-up to the coming Copa America, Mano Menezes fielded a full-strength first team. However, several interesting choices were to be seen in it. The first one being the left-back position, where Real Madrid regular Marcelo wasn’t even selected for this match and Fenerbahce’s Andre Santos played instead.

In midfield, the same three players from Brazil’s previous friendly featured in a compact triangle, with Liverpool’s Lucas Leiva acting as the holding midfielder. This relatively sober and compact midfield meant that any creativity had to come from the wide attackers, Robinho on the right and 19 year old Neymar on the left. Up front, Fluminense captain Fred played the classic, rather static number nine role, allowing both wide players to connect with him at feet and express their creativity.


Holland’s 4-2-3-1

The starting line-ups

The main absentees in Van Marwijk’s selection were Maarten Stekelenburg, Wesley Sneijder and Rafael van der Vaart. And with second choice goal keeper Michel Vorm also out injured and World Cup third choice veteran goal keeper Sander Boschker no longer featuring on a regular basis for Twente, some choices had to made there. Van Marwijk allowed Newcastle’s Tim Krul his debut, keeping N.E.C.’s Jasper Cillessen on the bench.

Up until the final minutes before the kick-off, speculation was still going on about the adjustments made in the absence of Sneijder and Van der Vaart. The latter has firmly established himself as Holland’s deep-lying playmaker with excellent performances in the recent Euro 2012 qualifying campaign. A true one-for-one substitute in this role would only be Barcelona’s Ibrahim Afellay, who acted in this role during his final season and a half at PSV. But using Afellay in this deep-lying role would require someone else to step into Sneijder’s shoes in the offensive midfield position. Using Van Persie here and playing Huntelaar as the lone striker would seems the most rational approach then, but Van Marwijk opted for a different solution.

Perhaps pressed by the offensive qualities offered by both Robinho and Neymar, he played two genuine holding midfielders, which allowed either of them to assisted their full-back in defending Brazil’s main offensive threats. Utrecht’s Kevin Strootman was fielded beside Nigel de Jong, with Afellay in a central offensive midfield role and Robin van Persie up front.


Two teams in different phases

The most interesting aspect of the game was the fact that both sides went into it with completely different intentions. Brazil is one the brink of the important Copa America tournament, which will provide the final series of competitive matches before the 2014 World Cup is contested in their home country. No less than a win will do for the expectant Brazilian fan base, and therefore, for Mano Menezes to keep his side on track to revenge the loss of the 1950 World Cup, the only ever before contested on Brazilian ground.

In contrast, the Dutch squad managed an even impressive as comfortable 100% record from the post World Cup qualification series for the Euro 2012 tournament. With most players nearing the end of a long season and no major tournament in sight, focus will be on long-term development and laying a foundation for Van Marwijk’s next goal: the Euro 2012 tournament.


The Dutch defense

The first half of the match was characterized by a very defensive stance of the Dutch team, leaving the initiative to Brazil, who had a hard time creating chances against the disciplined defensive structure of their opponents. It was almost as if Van Marwijk set his team out on a defense training mission, with both holding midfielders playing a very conservative role and always present to assist their full-backs on covering Brazil’s main threats: Robinho and Neymar.

A further sign of Van Marwijk’s defensive intentions was the deep positioning of wingers Robben and Kuyt. This prevented Brazil’s full-backs from overloading their counterparts, which is a key element of their game and has become Dani Alves’ trademark at Barcelona. With defensive winger Kuyt tracking his every run, Alves’ presence was hardly felt in the first half.

The third sign of the Dutch intentions was Van Persie’s positioning. He consequently dropped to the level of Lucas Leiva during Brazil’s possession, which freed up a midfielder in terms of zonal marking. This also allowed the aforementioned doubling-up on the wings without conceding space in front of the central defense zone.


Brazil’s answer

For the entire first half, the Dutch disciplined positioning held out and Brazil had a tough time finding space for their attacks, while the Dutch offensive quartet proved dangerous on breaking plays. But things were slightly different after the break. While in the first half both Robinho and Neymar mainly occupied wide positions, aiming for wide dribbles and service to striker Fred, in the second half they had much more positional freedom. Frequently drifting inside, they created more space for Andre Santos and particularly Dani Alves to make their overlapping runs.

On top of that, Elano took up a more offensive role, appearing in the opposing box now and then, and his through-ball for Neymar created one of the best goal scoring opportunities of the game. As a result of their more offensive intentions and positioning, Brazil started winning possession in their opponent’s half, resulting in a handful of goal scoring chances, as opposed to hardly any during the first half.



Substitutions, substitutions, and oh, a red card

Most international friendlies tend to become messy after the hour mark, when loads of substitutions disturb the pattern of play. This match was no exception to that trend, and this was even more true after the Ramires red card, for a foul on Robben, just like Felipe Melo during the World Cup quarter final. In the end neither side found the net and loud whistles of the home fans were heard as the teams cleared the pitch.


In the end

Focussing on the Dutch team, some interesting defensive lessons were to be learned from this friendly. In that sense, it was certainly a worthwhile effort at this stage of the season.

In personal terms, goal keeper Tim Krul made an impressive debut in difficult circumstances. He made a number of excellent saves to help his team towards the goal of keeping a clean sheet. Of further mention is the performance of Kevin Strootman, who made his first start for the national team on this World class level. It makes it hard to remember that he played his matches for second tier side Sparta as recently as six months ago.

Van Marwijk opted for a genuine 4-2-3-1, much like the system he used during the World Cup. As we know, during the Euro 2012 qualifying campaign, the system got reworked to a deep-lying playmaker 4-2-3-1, which is a more effective tool in breaking down inferior defensive sides. Therefore this difficult away friendly proved an excellent occasion to train the alternative, more defensively stable, system. And if a clean sheet is what it’s supposed to be judged by, it was a success.


Kevin Strootman tackling Neymar, only half a season after making the step up to the Eredivisie


More on the same match:

Jack Lang (@snap_kaka_pop) provides the Brazilian view of the match 

Keir Beals (@kingkeir) studied the Van der Wiel – Neymar match-up 

Nederland – Brazilië 2-1

4-2-3-1 tegen 4-2-2-2 / 4-2-3-1: over Van Marwijk’s ingrijpen en hoe Brazilië zichzelf uitschakelt…


Nog voordat er ook maar een minuut gespeeld was stond reeds vast dat dit een ware klassieker van het WK 2010 zou worden. Nederland was maar liefst 23 wedstrijden ongeslagen aan de vooravond van deze kraker. De wereld hield zijn adem in, het Wereldkampioenschap Voetbal 2010 ging nu echt beginnen. De grootste kansen werden toegedicht aan het Brazilië van coach Dunga, in eigen land stevig onder vuur genomen vanwege de keuze voor defensieve stabiliteit boven swingend sambavoetbal. Bert van Marwijk schikte zich maar wat graag in de rol van underdog: ”Ik heb altijd gezegd dat we in staat zijn om iedere ploeg te verslaan. Daar blijf ik blij. Maar het is denk ik niet zo dat we als favoriet aan die wedstrijd beginnen. Misschien is dat ook wel eens lekker.”

De opstellingen

De opstellingen aan het begin van de wedstrijd

Over de opstelling bestond, zoals het gehele WK 2010 vooraf weinig twijfel. De 4-2-3-1 formatie staat als een huis en de keuze voor Kuijt op de linkervleugel beviel niet alleen goed tegen Slowakije, maar is ook een logische om de offensieve kwaliteiten van rechtsback Maicon in te dammen. Interessant was het om te zien hoe Nederland omging met de neiging van de Braziliaanse buitenspelers Alves en Robinho om vrij centraal te spelen dit WK, hiermee ruimte makend voor de opkomende backs Maicon en Bastos. Verder speelden De Jong en Van Bommel meer naar voren dan gebruikelijk, hiermee druk zettend op Felipe Melo en Gilberto Silva in de bedoeling om de Braziliaanse opbouw vroeg te storen.

Keerzijde van deze keuze was dat Van der Wiel vaak te maken had met zowel Robinho als de naar links neigende Kaka.  Een tweede probleem wat met de positie van De Jong en Van Bommel te maken had was de dekking van rechter middenvelder / vleugel-speler Dani Alves. De hybride rol die de back van Barcelona bij Brazilië sinds de blessure van Elano krijgt toebedeeld leidt ertoe dat de opstelling soms als 4-2-3-1 en dan weer als 4-2-2-2 wordt omschreven. In deze wedstrijd starte Brazilië zonder meer met Robinho en Alves op de vleugels, een 4-2-3-1 derhalve. Echter, naarmate de eerste helft vorderde en met name na de rust opereerden Robinho en Alves meer centraal, waarmee de 4-2-2-2 weer duidelijk zichtbaar werd. Giovanni van Bronckhorst was de man om Alves uit te schakelen, maar hiermee ontstond veel ruimte links achterin bij Nederland, in potentie een prachtig jachtterrein voor de opkomende Maicon.

Tenslotte werd slechts een paar minuten voor de aftrap van deze WK kwartfinale duidelijk dat Joris Mathijsen, die in alle kwalificatiewedstrijden en alle WK-wedstrijden tot dat moment nog geen minuut gemist had, wegens een knieblessure niet kon spelen. Hij werd vervangen door de clubloze (!) André Ooijer.

In de praktijk

De Braziliaanse aanval had in feite tamelijk vrij spel door de eerder geschetste problemen die Nederland had met met name Robinho en Dani Alves. Deze opname (8e minuut) illustreert het probleem. Robinho is naar binnen getrokken waardoor Van der Wiel (blauw) geen man meer heeft. Heitinga en Ooijer staan één-op-één met respectievelijk Robinho en Luis Fabiano. En op de Nederlandse linkervleugel heeft Dani Alves zijn mandekker Van Bronckhorst (paars) mee naar binnen getrokken waardoor Maicon (in balbezit), achtervolgd door Kuijt (rood), kan opkomen. Het gemarkeerde gebied ligt vervolgens helemaal open…

Opname uit de achtste minuut: let op de ruimte die links achterin ligt

Het zelfde fenomeen ligt aan de basis van de 1-0 van Robinho. Dani Alves is nu zover naar binnen getrokken dat Van Bronckhorst hem aan Heitinga heeft over gegeven. Robinho kiest slim positie tussen Robben en Van der Wiel in, waarbij laatstgenoemde helaas opnieuw alleen lucht staat te dekken en vervolgens duikt Robinho in het door Alves getrokken gat in het hart van de Nederlandse verdediging na een prachtige centrale pass van Felipe Melo. Alleen al het feit dat Robben van alle Nederlandse spelers nog het dichtst bij Robinho staat op het moment dat hij Stekelenburg passeert zegt genoeg over de positionele problemen in de Oranje verdediging.

Van Marwijk heeft zijn les gelukkig snel geleerd en vanaf de openingsgoal speelt Van der Wiel duidelijk dichter op Robinho waarmee de organisatie weer terug is in het Nederlands team. De rest van de eerste helft valt vooral het fysieke spel van Oranje op. Dit levert een aantal overtredingen, maar slechts één gele kaart (Heitinga) op. Neveneffect is een groeiende irritatie bij de extroverte Zuid-Amerikanen, met name over vermeende schwalbes en theather van de ‘man van glas’ op Oranjes rechter vleugel, die maar liefst acht vrije trappen mee krijgt deze wedstrijd (een record op dit WK). Dit komt uiteindelijk Michel Bastos op een gele kaart te staan en dwingt Dunga om Bastos kort na rust te vervangen door Gilberto Melo.

Na de rust

Direct in de eerste minuten na rust wordt duidelijk dat Van Marwijk uit een ander vaatje tapt. Backs Van Bronckhorst en met name Van der Wiel hebben een veel aanvallender rol, zoals we ze ook uit de eredivisie kennen. Hiermee maakt Nederland gebruik van het gebrek aan terugverdedigend vermogen van met name Robinho en in mindere mate Dani Alves. Beide vleugelaanvallers trekken nog meer naar hun geliefde centrale posities. Daarbij komen de Brazilianen dermate slap uit de kleedkamer dat Nederland de eerste minuten na rust het balbezit naar zich toe kan trekken en de tandems Van der Wiel-Robben en Van Bronckhorst-Kuijt komen meer tot hun recht. Dit komt ook goed tot uiting in de passing statistieken (www.fifa.com). Waar tegen Slowakije (link) de backs hun vleugelspits pijnlijk weinig wisten te bereiken is dat in deze wedstrijd wel anders: links tellen we 14 passes tussen Van Bronckhorst en Kuijt en rechts vinden Van der Wiel en Robben elkaar maar liefst 23 keer.

Het is bij de 1-1 dan ook Van der Wiel die oprukt aan de rechter kant, Robben vindt die op zijn beurt al dan niet getackeld wordt door Bastos, die reeds geel op zak heeft. Opnieuw enig theater van de vleugelspits waarbij scheidsrechter Nishimura terecht de kaarten op zak houdt. De vrije trap komt via Robben terug bij Sneijder en zijn voorzet belandt met enig fortuin via Felipe Melo’s hoofd achter doelman Julio Cesar die de bal volledig mist.

De overlappende Oranje backs zetten door, middenvelders De Jong en Van Bommel bleven de grens van het fysiek toelaatbare precies benaderen en daarmee het Braziliaans balbezit beperken. De Zuid-Amerikanen, niet gewend aan dergelijke tegenstand konden bij momenten hun ergernis niet weerstaan.

Uiteindelijk was het notabene uit een corner dat Nederland 2-1 maakte. De ironie aan deze treffer kon niet op. Sneijder (1.70m) die niet goed wordt gedekt door Felipe Melo (1.83m) en koppend scoort. De tegenstelling met de volkomen mislukte corner variant van Robben uit de eerste helft. Het feit dat juist Brazilië bekend staat om het goed verdedigen van dode spelmomenten, waar Oranje zelden uit deze situaties weet te scoren. Al deze ironie kwam vijf minuten later samen toen Felipe Melo eerst geen vrije trap kreeg in een duel met Van Bommel en enkele seconden later, na een overtreding op opnieuw Robben, niet voor het eerst in zijn carrière, zijn frustraties niet de baas kon en volkomen terecht wegens natrappen met rood het veld moest verlaten.

Hierna werd duidelijk dat Nederland op dit wereldkampioenschap in staat is om resultaatgericht voetbal te spelen, hierbij geholpen door het feit dat Brazilië in de onwennige situatie verkeerde van pressie te moeten spelen op jacht naar de benodigde gelijkmaker.


Brazilië heeft in deze tweede helft vooral van zichzelf verloren. Het heeft Nederland toegestaan om hun temperamentvolle karakter slim uit te spelen in plaats van rustig te blijven en van de overvloedig aanwezige eigen kracht uit te gaan. Onder het motto van wie niet sterk(er) kan zijn moet maar slim zijn hebben Van Marwijk en zijn mannen, niet voor het eerst op dit WK, het maximale uit deze wedstrijd gehaald. Vereeuwiging in de Nederlandse sportgeschiedenis lijkt nu al hun deel te zijn! In diverse media lijkt het binnenhalen van de titel slechts een logisch gevolg van deze heroïsche wedstrijd. Het is nu aan Van Marwijk en zijn staf om te laten zien dat ze over meer gogme beschikken en te beseffen dat met Uruguay in de halve finale een heel anders ingestelde tegenstander wacht.